14 en 15 maart 2026 – Vierde zondag in de 40dagentijd van het A-jaar

Aanhef 

Veertig dagen tijd om te leven vanuit de grondhouding: ‘wat je voelt telt, wat je doet nog meer’. Veertig dagen tijd waarin de stapstenen van stilte, soberheid, solidariteit en verzoening kansen bieden voor een betere wereld. Veertig dagen tijd om vuisten te ballen als symbool van actie. Veertig dagen tijd om ons leven open te stellen voor Uw aanwezigheid en te maken tot een teken van Uw liefde. Veertig dagen tijd voor het mysterie van het kruis, voor de kracht van de opstanding, voor het wonder van nieuw leven.

Inleiding

Het thema van deze vierde adventszondag is “Ga voor een andere kijk”. De lezingen geven hiervoor een aanzet. De profeet Samuël is bang om een nieuwe koning te zoeken, terwijl de huidige – Saul – nog in het zadel zit. Hij moet anders leren kijken: ‘Een mens kijkt naar het uiterlijk maar God kijkt naar het hart.’ Die andere kijk zorgt voor een verrassende wending: niet de oudste of machtigste maar David, de jongste, de herder en dienaar wordt uiteindelijk koning.
Ook in het evangelieverhaal van de blindgeborene gebeurt een merkwaardige omkering: de blinde komt tot zien. Terwijl de farizeeën door hun kennis van de Thora veel inzicht zouden moeten hebben, verstard zijn en niet zien.
Ook wij worden vandaag aangesproken. Durven wij, in deze veertigdagentijd, anders te kijken? Durven wij los te laten wat altijd zo vanzelfsprekend leek? Of blijven wij, uit angst, gevangen in het oude zien en denken?

Gebed om ontferming

Jezus, Gij die niet naar het uiterlijk kijkt maar naar het hart van de mens, ontferm U over ons.
Jezus, Gij die het kleine en onaanzienlijke uitkiest om uw werk te doen, ontferm U over ons.
Jezus, Gij die licht brengt waar duisternis heerst, ontferm U over ons.
Jezus, Gij die de ogen opent van wie niet kan zien, ontferm U over ons.
Jezus, Gij die ons uitnodigt om met nieuwe ogen naar mensen te kijken, ontferm U over ons.
Jezus, Gij die ons leidt van blindheid naar het licht van uw liefde, ontferm U over ons.

Homilie

Ken je die tekeningen waar verschillende beelden in zitten? Bijvoorbeeld van een konijn, dat wanneer je het een kwartslag draait plots een eend lijkt te zijn. Het is alsof je een grote 6 op de grond tekent en iemand aan de andere kant van je tekening gaat staan en beweert dat er nu geen 6 maar een 9 op de grond staat. Het is maar hoe je het bekijkt. En daar zit de uitdaging vandaag in: de dingen eens anders bekijken. Van je eigen standpunt durven afwijken, om het eens om te draaien en te zien dat een 9 voor iemand anders wel degelijk een 6 kan zijn.

Er zijn heel wat actuele thema’s waarvoor het niet altijd makkelijk is om het anders te bekijken. We zijn geen ooggetuigen van het meeste nieuws, meestal zit er nog een journalist en een nieuwsdienst tussen die bepalen óf en wanneer en hoe het nieuws tot bij ons geraakt. En daardoor zijn we nu heel goed op de hoogte van de oorlog in Iran en Israël, komt de oorlog in Oekraïne nog wel af en toe aan bod maar niet meer dagelijks, en weten we nauwelijks iets over de conflicten in Myanmar, Congo of Soedan.

Broederlijk delen komt met haar campagne op voor mensenrechten, overal ter wereld, ongeacht de kant van het conflict. Want in oorlog verliest iedereen én heeft iedereen een eigen goede reden om niet op te geven. Vandaar de vraag om ook eens anders te kijken, om niet tegenover elkaar te blijven staan, maar ook eens naast de tegenpartij te gaan staan en vanuit hun perspectief naar de dingen te kijken. Anders blijft het andere standpunt voor jou de wereld op z’n kop.

Het overkwam Samuël in het verhaal van de eerste lezing op een heel directe manier. Samuel was vroeger als profeet en rechter de leider van het volk Israël. De meeste andere volken hadden een koning, maar Israël niet. Maar op vraag van het volk dat per se ook een koning wilde, heeft God aan Samuel gevraagd om Saul tot eerste koning te zalven. Die bleek na een tijd toch geen goede koning te zijn en dus wilde God een andere koning die Samuël weer zou moeten gaan zalven.

En dan gebeurt het: Samuël gaat naar Isaï die heel wat grote sterke zonen heeft, allemaal goede koningen in zijn ogen. Maar God staat aan de andere kant, God ziet het anders. En hij vraagt aan Samuël om even mee aan zijn kant te komen staan en te kijken door Gods ogen. Dan zou hij zien dat al die sterke mannen misschien wel de juiste fysiek hebben, maar enkel de kleine David een hart heeft dat sterk genoeg is om een goede koning te worden. En op die manier is het geen verhaal van de underdog die overwint, maar gewoon een andere manier om te kijken naar sterktes en zwaktes. David is in Gods ogen overduidelijk de sterkste, maar gewoon op een heel andere manier.

En waar het verhaal van Samuël en David ons anders doet kijken naar wat de sterktes van een goede koning zijn, laat het evangelie ons nadenken over de kracht van beperkt te worden en hoe ene beperking soms ook net kan bevrijden. Jezus ontmoet een man die al heel zijn leven blind was. Al heel zijn leven werd hij daardoor niet betrokken in de maatschappij en moest hij bedelen. Meerdere keren in het verhaal horen we hem zeggen dat hij iets niet weet, wat logisch is want hij werd nooit ergens bij betrokken, heeft nooit iets gezien. Hij weet alleen wat hij zelf heeft ervaren: dat er slijk op zijn ogen gedaan werd, hij zich heeft gewassen en dat hij daarna kon zien.

Rondom hem ontstaat er discussie tussen de omstanders en de farizeeën die elk op hun eigen manier kijken naar wat er gebeurd is: de omstanders zien een wonder, een geweldig teken dat er een hogere kracht aan het werk geweest is in die man. De farizeeën zien vooral dat Jezus een scheppend werk gedaan heeft op sabbat, wat niet mag en dus is Jezus een zondaar die ver van God staat. En terwijl zowel de omstaanders als de farizeeën verstrikt geraken in hun eigen veronderstellingen, geniet de genezen man van de vrijheid om zelf zijn eigen visie te kunnen bepalen. En waar de farizeeën verblind zijn door hun eigen wetten – zij zien alleen maar wat ze denken te weten – is de genezen man de enige die écht kijkt.

Misschien is dat wel de bevrijdende kracht van de beperking die hij had: dat hij nooit een deel geweest is van machtsstructuren of ingewikkelde discussies, waardoor hij vrij is van vooroordelen. Hij rekent op zijn eigen diepste kern, zijn eigen ervaring. Hij vult niets in voor een ander, hij blijft eerlijk en bij zichzelf.

De dingen anders bekijken houdt in dat je weet hoe je de dingen nu bekijkt en dat kan veranderen. Maar we kunnen zelfs verder gaan en ons afvragen waarvoor we blind zijn doordat onze voorgevormde ideeën of communicatiekanalen alles filteren? Wat zien we niet omdat we enkel met onze ogen kijken, en wat zouden we kunnen zien als we met ons hart zouden kijken, of door Gods ogen?

Dus als je straks na deze viering naar buiten stapt en je komt iemand tegen die een totaal andere kijk op de zaak heeft, iemand die alleen maar de 9 ziet terwijl jij overduidelijk een 6 hebt willen tekenen, loop dan niet weg of ga niet harder je eigen gelijk roepen. Doe wat God aan Samuël vroeg en loop een rondje. Ga aan de andere kant van de tekening staan. Niet om je eigen gelijk op te geven, maar om je wereld te vergroten, om te leren zien met je hart, zonder vooroordelen. In de ruimte tussen de 6 en de 9, de ruimte tussen mijn waarheid en die van jou, daar ontmoeten we elkaar… en God.

Sandra Cools, pastoraal werker

Voorbeden

Heer, Gij die onze ogen opent voor het licht van uw waarheid: voor de nieuwe blik die Gij ons schenkt, dank U; voor onze blindheid voor het goede, vergeef ons.

Gij die ons uitnodigt om verder te kijken dan wat wij gewoon zijn: voor de mensen die ons helpen anders te zien, dank U voor onze snelle oordelen en vooroordelen, vergeef ons.

Gij die licht brengt waar duisternis heerst: voor de hoop die Gij in ons hart legt, dank U; voor de momenten waarop wij het licht niet willen zien, vergeef ons.

Gij die ons roept om met open ogen en een open hart te leven: voor de kansen om opnieuw te beginnen, dank U; voor onze traagheid om van inzicht te veranderen, vergeef ons.

Gij die eeuwig leven schenkt aan onze overledenen. Voor hun levensverhaal, dank U; voor ons gebrek aan vertrouwen in uw blijvende liefde, vergeef ons.

Bezinning